رسیدن:  27.12.2011 ؛ نشر : 28.12.2011

دستگير روشنيالی

د غويی هډوکي

د ښاغلي کرگر د نوی ناول په هکله څو ټکی

د ښاغلی اکبر کرگر په ناول د غويی هډوکي نه مسلکي تبصيره کوم او نه زه ډا ډول تبصيره کولاي شم. زه به هغه څه وليکم چي ما له دي ناوله زده کړي دي.  دا ناول د يوځل په ځای په څو ځله لوستلو ارزي.  دا ليکنه په افغانستان کي د يوه دوران، کوم چي هره لحظه يي تراژيدي وه، په کوم کي چي زور په ايديولوژي او ايديولوژي په زور تکيه کوله  اوکوم چي د روان ناورين پيل بلل کيږي يو شمير زړه بوگنونکي په وينو ليکل شوي پيښي بيانوي.

د ښاغلی کرگر ليکنه په افغانستان کي د يوې واکمني هڅي بيانوي، کوم چي غواړي ټول د دوي په شان شي او هغوي،  چي د دوي په شان نه دي او يا هم د بل ډول فکر او انديښني خاوندان دي بايد ورسره انقلابي چلند وشي، له مخي لري شي او ورک شي.
هو! ټول هغوي، روشنفکر، تجار، دکاندار، ښوونکی، شاگرد،  مامور، افسر ، جنرال، ملا، نداف، ژورناست، ليکوال، هنرمند... ، چي د بل ډول فکرخاوندان دي. 

د ښاغلی کرگر ليکنه په افغانستان د يوه حالت واکمني بيانوي، په کوم کي چي هيڅوک مصؤن نه دي او هيڅوک نه پوهيږي چي د شپي او يا سبا به څه ورسره کېږې- فکر کوم زه در نه ولاړ شم. ددي حالت په واکمني کي انسانانو په سبا  او راتلونکي باور بايللی دي او په تيره بيا هغوي چي په ميلمستون  کي دي هره شپه د ميلمه پال د راتگ انتظار باسي چي د مرگ په لور يي لارښوونه وکړي- کامل کاکا هر مازديگر سپين کالې اغونديږ

دا ليکنه راښيي چي د يو شان کولو په واکمني کي انسان، انساني ارزښتونه څومره بي مفهومه کېږې.  همدارنگه په دا ډول واکمنيو کي د انسان را نيول،  بندي کول ، شکنجه ورکول او ژوند ور څخه اخستل څومره اسانه او جنايت او خيانت څومره ساده کېږې او ټول هغوي چي د واکمنو په شان نه دي جنايت کونکي او خاينان دي.  په افغانستان کي يو په بل پسي لويي انساني غميزې له پخوا څخه د جوړ شويو اصولو په اساس د يو شان کولو د هڅو پايلې دي.

د ښاغلی کرگر ليکنه په ميلمستون کي د ميلمنو په سر د ميلمه پال د ځوړندې تورې تر څنگ د هغوي په سرونو په ټولنه کي د انسان ځورونکو واکمنو دودونو او اصولو ځوړنده  توره هم يادوي- د موږ دخلکو ډير بد دستورونه دي. ديوې ښځې چي شپز مياشتي ميړه لادرکه وي، ژوندی مړی يي مالوم نه وي هغوي پري شريعت تطبيق کوي...


په دي ليکنه کي د چا په ځای په چلندونو او رفتارونو تکيه کېږي او په راتلونکي کي د دا ډول چلندونو او رفتارونو د مخنيوی په منظور ضروري دي چي د چا په ځای ولې ته ځواب ورکړل شي او ددي ليکني په ويلوسره له ويونکو، په تيره بيا له ځوانو ويونکو سره هرومرو دا پوښتنې پيدا کېږې:

- ولې داسي کيدل؟

- څه شی اوکومو اصولو دي ډول چلندونو او رفتارونو ته قانونيت ورکاوه؟